Hasta/Yaralının Birinci ve İkinci değerlendirmesi

HASTA/ YARALININ DEĞERLENDİRİLMESİ

 

Amaç;

            * Hastalık ya da yaralanmanın ciddiyetini değerlendirmek,

            * İlkyardım önceliklerini belirlemek,

            * Yapılacak ilkyardım yöntemini belirlemek,

            * Güvenli bir müdahale sağlamak,

 

Hasta/yaralının ilk değerlendirilme aşamaları;

Hasta/yaralıya sözlü uyaran ya da hafifçe omzuna dokunarak “iyi misiniz?” diye sorularak bilinç durumu değerlendirmesi yapılır. Bilinç durumunun değerlendirilmesi daha sonraki aşamalar için önemlidir. Buna göre hasta/yaralının ilk değerlendirilme aşamaları şunlardır:

 

1. Çevre güvenliği sağlanır,

2. Bilinç kontrolü yapılır,

3.Yüksek sesle yardım çağrılır,

3. İlkyardımın ABsi değerlendirilir.

 

AİRWAY- Havayolu açıklığının değerlendirilmesi:

            Özellikle bilinç kaybı olanlarda dil geri kaçarak solunum yolunu tıkayabilir ya da kusmuk, yabancı cisimlerle solunum yolu tıkanabilir. Havanın akciğerlere ulaşabilmesi için hava yolunun açık olması gerekir.

            Hava yolu açıklığı sağlanırken hasta/yaralı baş, boyun, gövde ekseni düz olacak şekilde yatırılmalıdır.

                        Daha sonra bir el hasta/yaralının alnına konarak, diğer elin 2- 3 parmağı ile çene tutularak baş geriye doğru itilip (head tilt- chin lift manevrası) Baş çene pozisyonu verilir. Alt çene kemiği yere dik olacak kadar baş geriye itilmelidir. Bu işlemler sırasında sert hareketlerden kaçınılmalıdır.

 

BREATHİNG- Solunumun değerlendirilmesi:

İlkyardımcı, başını hasta/yaralının göğsüne bakacak şekilde yan çevirerek yüzünü hasta/yaralının ağzına yaklaştırır, Bak-Dinle-Hisset yöntemi ile solunum yapıp yapmadığını 10 saniye süre ile değerlendirir.

Solunum hareketini  gözler.

Solunum sesini dinler.

Yanağında hasta/yaralının nefesini hissetmeye çalışır.

 

HASTA/ YARALI DA  İKİNCİ DEĞERLENDİRME

 

 İkinci değerlendirme aşamaları şunlardır:

Görüşerek bilgi edinme:

            * Kendini tanıtır,

            * Hasta/yaralının ismini öğrenir ve adıyla hitap eder,

            * Hoşgörülü ve nazik davranarak güven sağlar,

            * Hasta/yaralının endişelerini gidererek rahatlatır,

          * Olayın mahiyeti, koşulları, kişisel özgeçmişleri, sonuç olarak ne yedikleri, kullanılan ilaçlar ve alerjinin varlığı sorularak öğrenilir.

 

Baştan aşağı kontrol yapılır:

            * Bilinç düzeyi, anlama, algılama

            * Solunum sayısı, ritmi, derinliği

            * Nabız sayısı, ritmi, şiddeti

            * Vücut veya cilt ısısı, nemi, rengi

 

Baş: Saç, saçlı deri, baş ve yüzde yaralanma, morluk olup olmadığı, kulak ya da burundan sıvı ya da kan gelip gelmediği değerlendirilir, ağız içi kontrol edilir.

 

Boyun: Ağrı, hassasiyet, şişlik, şekil bozukluğu araştırılır. Aksi ispat edilinceye kadar boyun zedelenmesi ihtimali göz ardı edilmemelidir.

 

Göğüs kafesi: Saplanmış cisim, açık yara, şekil bozukluğu ya da morarma olup olmadığı, hafif baskı ile ağrı oluşup oluşmadığı, kanama olup olmadığı değerlendirilmelidir. Göğüs kafesi genişlemesinin normal olup olmadığı araştırılmalıdır. Göğüs muayenesinde eller arkaya kaydırılarak hasta/yaralının sırtı da kontrol edilmelidir.

 

Karın boşluğu: Saplanmış cisim, açık yara, şekil bozukluğu, şişlik, morarma, ağrı ya da duyarlılık olup olmadığı ve karnın yumuşaklığı değerlendirilmelidir. Eller bel tarafına kaydırılarak muayene edilmeli, ardından kalça kemiklerinde de aynı araştırma yapılarak kırık ya da yara olup olmadığı araştırılmalıdır.

 

Kol ve bacaklar: Kuvvet, his kaybı varlığı, ağrı, şişlik, şekil bozukluğu, işlev kaybı ve kırık olup olmadığı, nabız noktalarından nabız alınıp alınmadığı değerlendirilmelidir.

İkinci değerlendirmeden sonra mevcut duruma göre yapılacak müdahale yöntemi seçilir.

 

 

NOT; Lütfen ikinci değerlendirme yaparken kendinizi, bulaşıcı hastalıklar konusunda önlem alma ve kendinizi koruma bilinciyle ,eldiven yada naylon poşet giyerek muayenenizi yapın.

 

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !